PORADNIK · BIM
Modelowanie 3D BIM
Zamawiasz model i dostajesz coś, co wygląda dobrze na ekranie, a przy kosztorysie okazuje się za ogólne albo, odwrotnie, płacisz za dokładność, której nikt nie użyje. Problem bierze się z jednego pominiętego ustalenia: poziomu szczegółowości. Poniżej: co dostajesz na każdym poziomie, jak dobrać go do etapu inwestycji i co z modelu przydaje się przy materiałach sprzedażowych.
POZIOMY SZCZEGÓŁOWOŚCI, CZYLI CO WŁAŚCIWIE ZAMAWIASZ
Model może być bryłą z blokami albo zapisem, z którego czyta się konkretny typ okna. To ustalenie decyduje o cenie projektu i o tym, co da się z modelu wycisnąć później.
Koncepcja
Bryły i podstawowe podziały, bez określonych materiałów i typów. Wystarcza do rozmowy o gabarytach, powierzchni i wpisaniu w działkę.
Poziom projektowy
Elementy o określonych wymiarach i położeniu, ale jeszcze bez konkretnych produktów. Na tym etapie da się już liczyć powierzchnie i objętości.
Poziom wykonawczy
Konkretne typy elementów, warstwy przegród, dane techniczne. Stąd czyta się zestawienia, na których opiera się kosztorys.
Poziom powykonawczy
Model odpowiadający temu, co faktycznie stanęło na budowie. Przydaje się przy zarządzaniu obiektem, rzadziej przy sprzedaży.
Co to zmienia w cenie
Każdy poziom wyżej to więcej pracy projektanta. Zamawianie najwyższego domyślnie bywa najdroższym sposobem na dane, których nikt nie otworzy.
Jak dobrać poziom
Od pytania, do czego model ma posłużyć: do rozmowy o gabarytach, do kosztorysu, do koordynacji branż czy do zarządzania budynkiem. Odpowiedź ustawia zakres szybciej niż jakakolwiek tabela.
GDZIE MODEL REALNIE ZWRACA PIENIĄDZE
Korzyści z modelowania opisuje się zwykle ogólnikami. Poniżej trzy miejsca, w których widać je w rachunku.
Kolizje wychodzą przed wejściem na budowę
Instalacja przecinająca konstrukcję albo kanał wentylacyjny kolidujący ze stropem to problem, który na rysunkach 2D bywa niewidoczny, a na budowie zatrzymuje prace. W modelu, w którym elementy mają rzeczywistą geometrię, takie miejsca da się wskazać przed rozpoczęciem robót. To jedyna korzyść z BIM, o której wykonawcy mówią sami z siebie.
Drugie miejsce to spójność dokumentacji przy zmianach. Kiedy rzut, przekrój i elewacja są widokami tego samego modelu, zmiana układu nie zostawia za sobą rysunków, które przestały się zgadzać. Przy inwestycji, w której projekt rusza jeszcze w trakcie sprzedaży, to oszczędza rundy poprawek w każdym materiale.
Zestawienia bez ręcznego liczenia
Powierzchnie, kubatury i ilości elementów odczytane z modelu zamiast liczone z rysunków. Dokładność zależy wprost od poziomu szczegółowości, jaki zamówiłeś.
Materiały bez odbudowy geometrii
Uporządkowany model przekazujesz wykonawcy wizualizacji i pracowni makiet. Za tę samą pracę płacisz raz, zamiast przy każdym zleceniu osobno.
Model musi dać się przekazać
Format IFC i ustalone prawa do modelu. Bez tego uporządkowany model zostaje w jednym biurze i korzyść nie wychodzi poza nie.
CO POWSTAJE Z DOKUMENTACJI PO NASZEJ STRONIE
Sześć materiałów przygotowanych z projektów dostarczonych przez pracownie prowadzące inwestycje.
PRZEKRÓJ
domy bliźniacze, TarczynUkład kondygnacji i wysokości w jednym obrazie. Materiał do prospektu tam, gdzie sam rzut jest nieczytelny dla kupującego.
RZUT TRÓJWYMIAROWY
Therwil, SzwajcariaUkład pomieszczeń pokazany przestrzennie. Trafia do karty lokalu, którą kupujący zabiera ze sobą.
MATERIAŁ TECHNICZNY
Konbet, PoznańPrzekrój pokazujący układ warstw. Odbiorcą jest inżynier albo kontrahent, nie kupujący mieszkanie.
WIZUALIZACJA ZEWNĘTRZNA
Kaiseraugst, SzwajcariaBryła, elewacja i zagospodarowanie, przygotowane z dokumentacji przekazanej przez pracownię.
RZUT Z GÓRY
budynek firmowy, LesznoZagospodarowanie działki: dojazd, plac manewrowy, miejsca postojowe. Materiał dla kontrahenta i dla inwestora.
DETAL PRZEGRODY
detal konstrukcyjnyWarstwy przegrody pokazane przestrzennie. Przydaje się przy rozmowie o standardzie wykończenia i przy materiałach dla wykonawcy.
Gdzie kończy się nasz zakres
Nie tworzymy modeli BIM na zlecenie, nie projektujemy i nie wykonujemy skanowania laserowego istniejących obiektów. To zadania dla pracowni projektowej i firm geodezyjnych. Po naszej stronie zostaje przygotowanie materiałów sprzedażowych z dokumentacji, którą już masz: wizualizacji, rzutów trójwymiarowych, przekrojów, animacji i spacerów wirtualnych.
CO Z MODELU PRZYDAJE SIĘ PRZY SPRZEDAŻY
Nie wszystko, co jest w modelu, ma znaczenie dla materiałów marketingowych. Poniżej to, co realnie skraca pracę i obniża wycenę.
Uporządkowana geometria
Domknięte bryły i ściany o rzeczywistej grubości. To skraca start pracy nad renderem najbardziej, bo znika odbudowywanie modelu od zera.
Opis materiałów
Rodzaj tynku, kolor stolarki, wykończenie cokołu. Bez tego materiały na renderze są zgadywane, a potem poprawiane w kolejnych rundach.
Zagospodarowanie terenu
Drogi, miejsca postojowe, zieleń i ukształtowanie. Otoczenie bywa większą częścią pracy niż sam budynek, więc warto je przekazać.
Zestawienie lokali
Przy rzutach trójwymiarowych do kart lokali zestawienie mieszkań pozwala wycenić cały pakiet, a nie pojedyncze ujęcia.
Nie potrzebujemy danych kosztowych
Ceny, dostawcy i dane handlowe w modelu nie są nam potrzebne. Warto je odfiltrować przed przekazaniem pliku poza biuro.
Nie potrzebujemy pełnego LOD
Bardzo szczegółowy model nie skraca pracy nad obrazem proporcjonalnie do swojej dokładności. Liczy się porządek, nie liczba danych.
Format ma znaczenie
IFC albo natywny plik z Revit czy ArchiCAD. Eksport do samego PDF traci wszystko poza rysunkiem, więc geometrię trzeba odtwarzać.
Prawa do modelu
Przekazanie modelu innej pracowni bywa ograniczone umową. Warto ustalić to przy zamawianiu projektu, nie przy pierwszym zleceniu na materiały.
USTAL TO PRZY ZAMAWIANIU PROJEKTU
Trzy rzeczy, które przy odbiorze modelu są już nie do zmiany.
Do gabarytów, do kosztorysu, do koordynacji branż czy do zarządzania budynkiem. Odpowiedź ustawia poziom szczegółowości, a ten ustawia cenę.
Zapis o przekazaniu pliku IFC obok dokumentacji rysunkowej kosztuje jedno zdanie w umowie, a decyduje o tym, czy model da się użyć poza jednym biurem.
Zakres praw do modelu i możliwość przekazania go innym wykonawcom. To pytanie warto zadać na starcie, a nie kiedy pojawi się drugie zlecenie.
Do wyceny materiałów sprzedażowych wystarczy dokumentacja, którą masz: model IFC, rysunki DWG albo rzuty w PDF. Materiały możesz wysłać na info@3d-archi.com albo zadzwonić pod 886 610 700. Wycena wraca bezpłatnie w ciągu 24 godzin roboczych.
NAJCZĘŚCIEJ PYTACIE O TO
Opisują, jak dokładnie opisany jest każdy element. Na poziomie koncepcyjnym są bryły i podstawowe podziały, na projektowym elementy o określonych wymiarach, na wykonawczym konkretne typy i warstwy przegród, a na powykonawczym stan zgodny z tym, co stanęło na budowie. Każdy poziom wyżej to więcej pracy projektanta i wyższa cena.
Zależy od tego, do czego model ma posłużyć. Do rozmowy o gabarytach i wpisaniu w działkę wystarczy poziom koncepcyjny. Do kosztorysu potrzebny jest taki, z którego da się odczytać ilości. Do koordynacji branż i wykrywania kolizji trzeba modelu z rzeczywistą geometrią instalacji. Zamawianie najwyższego poziomu domyślnie bywa najdroższym sposobem na dane, których nikt nie otworzy.
W trzech miejscach widać to najwyraźniej: kolizje instalacji wykryte przed wejściem na budowę, spójność rysunków przy zmianach projektu oraz zestawienia odczytane z modelu zamiast liczone ręcznie. Skala oszczędności zależy od wielkości inwestycji i od tego, czy model faktycznie jest używany przez wszystkie branże, a nie tylko przez architekta.
Nie. Nie tworzymy modeli BIM ani projektów budowlanych i nie wykonujemy skanowania laserowego istniejących obiektów. To zadania dla pracowni projektowej i firm geodezyjnych. Po naszej stronie zostaje przygotowanie materiałów sprzedażowych z dokumentacji, którą już posiadasz.
Przede wszystkim uporządkowana geometria: domknięte bryły i ściany o rzeczywistej grubości. Do tego opis materiałów wykończeniowych i zagospodarowanie terenu. Dane kosztowe i handlowe nie są nam potrzebne i warto je odfiltrować przed przekazaniem pliku poza biuro. Bardzo wysoki poziom szczegółowości nie skraca pracy proporcjonalnie do swojej dokładności, bo przy obrazie liczy się porządek, nie liczba danych.
Najlepiej IFC, bo to otwarty zapis czytelny bez posiadania tego samego oprogramowania. Przyjmujemy też natywne pliki z Revit i ArchiCAD oraz rysunki DWG. Eksport do samego PDF traci wszystko poza rysunkiem, więc geometrię trzeba wtedy odtwarzać od podstaw, co wydłuża pracę.
Tak, jeśli ktoś go wykonał. Modele obiektów istniejących powstają zwykle na podstawie inwentaryzacji albo pomiarów wykonanych przez geodetów. My takich pomiarów nie robimy, ale gotowy model przyjmujemy tak samo jak każdy inny i przygotowujemy z niego materiały, na przykład wizualizacje przed i po modernizacji.